Tarihsel olarak, ABD’de ev işleri büyük ölçüde evli kadınların sorumluluğundaydı. Yemek pişirme, temizlik ve çamaşır gibi geleneksel olarak “kadın işi” olarak görülen görevler, uzun yıllar boyunca büyük oranda kadınlar tarafından üstlenildi. Ancak bu cinsiyet normunun değişmekte olduğuna dair önemli veriler var. Son 20 yılda, evli kadınlar ve erkekler arasındaki ev işi süresi farkı %40 oranında azaldı.
6 Şubat’ta Socius dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, 2003-2005 yılları arasında evli kadınlar, yemek hazırlama ve temizlik gibi geleneksel ev işlerine haftada ortalama 4,2 saat harcarken, evli erkekler bu işlere yalnızca 1 saat ayırıyordu. Ancak 2022-2023 verilerine göre, bu oran 2,5 saate 1 saat olarak değişti.
Toronto Üniversitesi’nden sosyolog Melissa Milkie, bu değişimi “erkekler artık sözde kadın işleri yapıyor” şeklinde yorumluyor ve bu gelişmenin umut verici olduğunu söylüyor.
Cinsiyet Devrimi Durgunlaştı mı?
Bu bulgular, toplumsal cinsiyet uzmanları arasında uzun süredir devam eden bir tartışmaya yeni bir bakış açısı getiriyor. 1960’larda evli kadınlar, eşlerine kıyasla yedi kat daha fazla ev işi yapıyordu. 1990’ların ortalarına gelindiğinde bu oran iki katına düşmüştü. Ancak bu noktadan sonra değişimin hızı yavaşladı.
Örneğin 2003 yılında evli kadınlar tüm ev işlerine (yemek yapma, temizlik, çamaşır, çocuk bakımı, alışveriş, bahçe işleri vb.) haftada ortalama 18,5 saat harcarken, evli erkekler bu sürenin ancak 10,1 saatini üstleniyordu. 2023 yılına gelindiğinde, kadınların ev işleri için harcadığı süre 17,7 saate gerilerken, erkeklerin süresi 11,2 saate yükseldi. Yani evli kadınlar hala ev işlerinin yaklaşık 1,6 katını üstleniyor.
Ancak Milkie’ye göre, toplam ev işi süresi üzerinden yapılan bu hesaplamalar, asıl ilerlemeyi gölgeleyebilir. Geleneksel olarak “kadın işi” olarak görülen yemek yapma ve temizlik gibi işlerde erkeklerin katkısı önemli ölçüde artmış durumda. Ayrıca alışveriş gibi bazı ev işleri konusunda kadınlar ve erkekler arasındaki fark neredeyse kapanmış durumda.
Çocuk bakımı konusunda ise hala büyük bir uçurum var. Evli kadınlar, çocuklarıyla erkeklerin iki katı kadar zaman geçiriyor. Ancak burada önemli bir nokta var: 2003 yılından bu yana hem kadınlar hem de erkekler çocuklarına daha fazla vakit ayırmaya başladı.
Kadınların Ev İşleri Azaldı, Erkekler Neden Daha Fazla Üstleniyor?
Araştırmaya göre, kadınların ev işleri için harcadığı sürenin azalmasında demografik değişimler önemli bir rol oynuyor. Özellikle daha genç ve üniversite mezunu kadınların, daha yaşlı ve daha az eğitimli kadınlara göre daha az ev işi yaptığı gözlemlendi. Ancak bu değişim, erkeklerin neden daha fazla ev işi yapmaya başladığını açıklamıyor.
Araştırmacılar, bu durumun toplumsal normların değişmesiyle ilgili olabileceğini düşünüyor. Özellikle kadın işlerinin ne olduğu konusundaki algının değişmesi, erkeklerin ev içindeki sorumluluklarını artırmasına yol açmış olabilir.
Milkie’ye göre, COVID-19 pandemisi bu süreci hızlandırdı. Pandemi sırasında herkesin ev işleri ve çocuk bakımına ayırdığı zaman önemli ölçüde arttı. Ancak pandemi sonrası dönemde, kadınlar eski düzenlerine geri dönerken, erkekler pandemide kazandıkları ev içi sorumluluk alışkanlıklarını büyük ölçüde korudu.
Cam Bardak Doluyor mu, Boşalıyor mu?
Araştırmaya dahil olmayan, Kanada’daki Western Ontario Üniversitesi’nden sosyolog Mila Kolpashnikova, ev işlerinin kadınlar için hala büyük bir yük olduğunu kabul ediyor. Ancak, yapılan değişimlerin küçümsenmemesi gerektiğini belirtiyor.
Kolpashnikova, şöyle diyor:
Bu değişime bardağın yarısı boş olarak bakabilirsiniz. Ancak bu araştırma, aynı zamanda bardağın yarısının dolu olduğunu da gösteriyor.
Sonuç olarak, cinsiyet eşitliği açısından ilerleme yavaş olabilir, ancak ev işlerinde kadınlar ve erkekler arasındaki fark önemli ölçüde kapanıyor. Erkekler artık eskisine kıyasla daha fazla ev işi yapıyor ve toplumsal cinsiyet rollerine dair normlar değişmeye devam ediyor.
Bu makale hakkında sorularınız veya yorumlarınız mı var? Bize yazın: feedback@sapienship.com.tr
Kaynaklar ve İleri Okuma
- M.A. Milkie et al. Who’s doing the housework and childcare in America now? Differential convergence in twenty-first-century gender gaps in home tasks. (6 Şubat 2025). Alındığı Tarih: 27 Şubat 2025. Alındığı Yer: Socius
Yazar Hakkında
