İnsanların Batı Afrika’daki yağmur ormanlarında en az 150.000 yıl önce yaşadığına dair yeni kanıtlar ortaya çıktı. Bu keşif, modern insanın (Homo sapiens) nasıl evrimleştiğine dair önemli ipuçları sunuyor.
Daha önce, Afrika’daki yağmur ormanlarında insan yaşamına dair en eski güvenilir kanıt yaklaşık 18.000 yıl öncesine tarihlendirilmişti. Dünyanın bilinen en eski yağmur ormanı yerleşimi ise 70.000 yıl önce Güneydoğu Asya’da tespit edilmişti. Ancak Fildişi Sahili’ndeki Bété I adlı arkeolojik alanda yapılan yeni analizler, insanların tropikal yağmur ormanlarında çok daha erken bir dönemde varlık gösterdiğini ortaya koyuyor.
Bété I: İnsanlık Tarihini Yeniden Yazdıran Keşif
Bété I, 1980’lerin başında keşfedilen bir arkeolojik alan. 1982-1993 yılları arasında yapılan kazılarda büyük taş aletler bulunmuştu. Bu aletlerin, lifli bitkileri kesmek ve yağmur ormanlarının sunduğu diğer kaynakları işlemek için kullanıldığı düşünülüyordu. Ancak bu bölgedeki insan varlığının tam olarak ne kadar eskiye dayandığı bilinmiyordu.
2020 yılında, arkeolog ve jeokronolog Ben Arous ile ekibi, bölgenin ilk kazı çalışmalarında yer alan François Yodé Guédé ile birlikte Bété I’yi yeniden inceledi. Ancak bu çalışma, bölgedeki taş ocaklarının kazı alanını yok etmesinden hemen önce tamamlanabildi.
Araştırmacılar, iki farklı tortu (sediment) tarihlendirme yöntemi kullanarak bölgedeki taş aletlerin yaşını belirledi. Alandan alınan tortu örneklerinde polenler, bitki kalıntıları ve günümüz Batı Afrika yağmur ormanlarına özgü bitki mumsu kaplamalarının kimyasal izleri bulundu. Düşük seviyedeki çayır poleni ise alanın yoğun ormanlık bir bölge olduğunu gösterdi.
Yağmur Ormanı Pionerleri ve Homo Sapiens’in Evrimi
Bu keşif, Batı Afrika’daki ilk insan topluluklarının, Fildişi Sahili yağmur ormanlarından başlayarak kuzeydeki Senegal mangrov ormanlarına kadar yayıldığını düşündürüyor. Max Planck Jeoantropoloji Enstitüsü’nden araştırmacı Eleanor Scerri, bu antik orman sakinlerinin daha sonraki Taş Devri toplumlarının ataları olduğunu belirtiyor.
Ayrıca, yeni bulgular Homo sapiens’in yaklaşık 300.000 yıl önce farklı Afrika bölgelerindeki topluluklar arasında gen alışverişi yaparak evrimleştiği fikrini destekliyor. 150.000 yıl önce bile, bu gruplar bir araya gelip etkileşimde bulunarak türümüzün başarısını şekillendirmiş olabilir.
Bu keşif, insanlık tarihinin bilinmeyen bölümlerine ışık tutarak, atalarımızın sadece savanlarda değil, zorlu tropikal yağmur ormanlarında da hayatta kalmayı başardığını gösteriyor.
Bu makale hakkında sorularınız veya yorumlarınız mı var? Bize yazın: feedback@sapienship.com.tr
Kaynaklar ve İleri Okuma
- E. Ben Arous et al. Humans in Africa’s wet tropical forests 150 thousand years ago. (26 Şubat 2025). Alındığı Tarih: 27 Şubat 2025. Alındığı Yer: Nature
- K. Niang et al. Longstanding behavioral stability in West Africa extends to the Middle Pleistocene at Bargny, coastal Senegal. (7 Temmuz 2023). Alındığı Tarih: 27 Şubat 2025. Alındığı Yer: Nature Ecology & Evolution
Yazar Hakkında
