Otizm teşhisi genellikle uzun, pahalı ve uzman klinisyenler gerektiren bir süreçtir. Ancak bilim insanları, sadece bir dakikalık bir video oyunu ile otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocukları dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olan ya da nörotipik (gelişimsel olarak tipik) çocuklardan yüksek doğruluk oranıyla ayırt edebilen yeni bir araç geliştirdi.
Kennedy Krieger Enstitüsü ve Nottingham Trent Üniversitesi araştırmacıları tarafından geliştirilen Bilgisayarlı Motor Taklit Değerlendirmesi (CAMI) adlı bu araç, hareket takibi teknolojisi kullanarak çocukların motor taklit becerilerindeki farklılıkları tespit ediyor.
Otizmi %80 Doğrulukla Tespit Ediyor
Çalışma kapsamında, yaşları 7 ile 13 arasında değişen 183 çocuk, ekranda dans benzeri hareketler yapan bir avatarın hareketlerini bir dakika boyunca taklit etti. CAMI, çocukların taklit performanslarını analiz ederek otizmi tespit etmeye çalıştı.
Sonuçlar oldukça çarpıcıydı:
➼ Otizmli çocukları nörotipik çocuklardan %80 doğrulukla ayırt etti.
➼ Otizmi DEHB’den %70 doğrulukla ayırabildi.
Bu sonuçlar, özellikle DEHB ve otizmin sıkça bir arada görüldüğü düşünüldüğünde büyük bir ilerleme. Çünkü uzmanlar bile bu iki durumu ayırt etmekte zorlanabiliyor.
Otizm Teşhisinde Yeni Bir Dönem
Kennedy Krieger Enstitüsü Nörogelişimsel ve Görüntüleme Araştırmaları Merkezi direktörü ve çalışmanın ortak yazarı olan Dr. Stewart Mostofsky, CAMI’nin otizm teşhisinde büyük bir adım olduğunu belirtiyor:
Otizmi teşhis etmek zor olabilir, özellikle de DEHB gibi diğer durumlarla ortak belirtiler gösterdiğinde. Yanlış bir teşhis, çocuğun ihtiyacı olan desteği ve kaynakları almasını engelleyebilir.
Günümüzde otizm teşhisi, ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi’ne göre ailelere yıllık 1.500 ila 3.000 dolar arasında bir maliyet getiriyor ve sürecin tamamlanması uzun zaman alabiliyor.
Motor Taklit Becerileri Anahtar Rol Oynuyor
Çalışmanın yazarlarından ve sosyal gelişim uzmanı Dr. Bahar Tunçgenç, otizmin genellikle sosyal iletişim bozukluğu olarak değerlendirildiğini, ancak motor becerilerdeki farklılıkların da sosyal ve iletişim becerilerini şekillendirdiğini belirtiyor:
CAMI, otizmi belirlemek için bu motor zorluklarını analiz ediyor ve DEHB’den farklı olan yönlerini ortaya çıkarıyor. Onu heyecan verici kılan şey ise basitliği! Video oyunları çocuklar için eğlenceli, klinisyenler için hızlı ve net sonuçlar sunuyor.
Gelecekte CAMI’nin, daha küçük yaştaki çocuklara ve daha ağır gelişimsel bozuklukları olan bireylere uyarlanmasıyla etkisini daha da artırabileceği belirtiliyor.
Otizm Tanısında Yeni Bir Çığır Açabilir
Araştırmacılar, CAMI’nin başarısının diğer nörogelişimsel bozukluklar için de yeni, kolay ve hızlı teşhis yöntemleri geliştirilmesine ilham vereceğini düşünüyor.
Dr. Mostofsky, ekliyor:
Bu araç, otizm teşhisini dünya çapında dönüştürebilir. Otizmi mümkün olduğunca doğru bir şekilde tespit ederek, çocukları erken müdahale programlarına yönlendirebilir ve yaşam kalitelerini artırabiliriz. CAMI’nin kliniklerde yaygın olarak kullanılmasını ve düşük maliyetli, hızlı, pratik bir teşhis alternatifi olarak desteklenmesini istiyoruz.
CAMI, sadece bir oyun değil, gelecekte otizm teşhisi ve tedavi süreçlerini değiştirebilecek güçlü bir araç olabilir.
Bu makale hakkında sorularınız veya yorumlarınız mı var? Bize yazın: feedback@sapienship.com.tr
Kaynaklar ve İleri Okuma
- C. Pacheci, et al. Computerised Assessment of Motor Imitation (CAMI) Identifies Autism-Specific Difficulties Not Observed in ADHD or Neurotypical Development. (5 Kasım 2024). Alındığı Tarih: 29 Ocak 2025. Alındığı Yer: PsyArXiv
Yazar Hakkında
